Faiz Hesaplama Nedir?
Faiz, paranın belirli bir süre kullanılması karşılığında ödenen veya kazanılan bedeldir. Türkiye’de faiz oranları; bankacılık, kredi, mevduat, gecikme ve ticari işlemlerde farklı kurallara tabi olabilir. TCMB politika faizi ve piyasa faizleri finansal kararlar için önemli göstergeler olsa da tüketicinin ödediği kredi faizi banka, vade, risk ve masraflara göre değişir.
Örnek Hesap
100.000 TL anapara için yıllık %48 basit faiz ve 12 aylık süre kullanıldığında faiz getirisi 100.000 × 0,48 × 12 ÷ 12 = 48.000 TL’dir. Toplam değer 100.000 + 48.000 = 148.000 TL, net getiri oranı da 48.000 ÷ 100.000 × 100 = %48 olur.
Sonuç Nasıl Yorumlanır?
48.000 TL brüt faiz kazancı tek başına “iyi getiri” değildir; aynı dönemin enflasyonu ve stopajı düşüldükten sonra satın alma gücünün artıp artmadığına bakılmalıdır. TÜİK’in Haziran 2026 yıllık TÜFE artışı yüzde 55,18 iken yüzde 48 brüt nominal getiri, dönemler tam örtüşüyorsa reel olarak geride kalır. Banka tekliflerini karşılaştırırken ilan edilen oran yerine net vade sonu tutarı ve efektif yıllık oran kullanılmalıdır. Kredi maliyeti yorumlanıyorsa bu kez toplam geri ödeme, vergi ve ücretler faiz gelirinin tam tersine bütçe baskısı olarak okunur.
Faiz hesabında anapara, oran, vade ve hesaplama yöntemi kullanılır. Finans konusunda öne çıkan kullanıcı geri bildirimlerinde, basit faiz, bileşik faiz, aylık faiz, yıllık faiz ve kredi faizi arasındaki farkın sorularda tekrar eden bir belirsizlik kaynağı olduğu görülüyor; düzenli katkı yapılan yatırım ile tek seferlik anapara hesabının aynı formülle hesaplanıp hesaplanamayacağı tartışılıyor. Sonuç zinciri önemlidir: aynı nominal oran, aylık veya yıllık ifade edildiğinde farklı algılanabilir; vade uzadıkça toplam faiz yükü büyür.
Bu hesaplayıcı yaklaşık finansal sonuç verir; vergi, masraf, stopaj, erken ödeme ve banka uygulaması sonucu değiştirir. Kesin işlem için banka sözleşmesi, TCMB/GİB düzenlemeleri ve güncel oranlar kontrol edilmelidir.
İçerik güvenilirliğiBu sayfadaki bilgiler genel basit/bileşik faiz yöntemi ile TCMB gösterge yaklaşımına dayanılarak hazırlanmış ve güncellenmiştir. Yasal/temerrüt faizi söz konusu ise 3095 sayılı Kanun esas alınır.
Gizli maliyet notuBasit faiz ile bileşik faiz aynı orana rağmen farklı sonuç verir; uzun vadede bileşik faiz tutarı ciddi şekilde büyütür. Mevduatta stopaj, kredide BSMV/KKDF gibi kesintiler net getiriyi/maliyeti değiştirir — brüt faiz tek başına yanıltıcıdır.
Uzman Görüşü ve Akademik Referans
Nilgün Çağlarırmak Uslu ve Pınar Karahan, para politikası faizlerinin banka kredi faizlerine geçişkenliğini inceleyen çalışmalarında piyasa oranlarının tek bir sabit kaynaktan oluşmadığını gösterir. Hesaplayıcıdaki oran güncel banka teklifiyle doğrulanmalıdır.
Akademik kaynak: DergiPark’taki çalışma
Sık Sorulan Sorular
Faiz nasıl hesaplanır?
Basit faiz anapara, oran ve süre çarpımıyla; bileşik faiz ise her dönemin getirisinin anaparaya eklenmesiyle hesaplanır. Kredi ve mevduatta vergi, stopaj ve masraflar net sonucu değiştirir.
Faiz ne kadar?
Faiz tutarı anapara, oran, vade ve hesap türüne bağlıdır. Güncel banka oranı girildiğinde araç yaklaşık getiri veya maliyeti gösterir.