Yatırım ROI Hesaplama Nedir?
Yatırım ROI hesaplama, yapılan yatırımın maliyetine göre ne kadar getiri sağladığını yüzde olarak göstermeye yarar. ROI, iş, yatırım, ekipman, reklam veya proje performansını karşılaştırmak için kullanılan temel bir verimlilik göstergesidir. Türkiye'de yatırım ürünleri ve yatırımcı bilgilendirmesi Sermaye Piyasası Kurulu'nun genel yaklaşımıyla ilişkilidir.
Örnek Hesap
Toplam yatırım maliyeti 50.000 TL, geri dönüş 75.000 TL olduğunda net kazanç 75.000 − 50.000 = 25.000 TL’dir. ROI 25.000 ÷ 50.000 × 100 = %50 olur. Widget süre etkisini dikkate alarak yıllıklandırılmış ROI’yi %22,47/yıl, geri ödeme süresini 4,00 yıl olarak gösterir.
Sonuç Nasıl Yorumlanır?
Yüzde 50 basit ROI güçlü görünse de kazancın dört yılda elde edilmesi yıllık performansı yüzde 22,47’ye düşürür. Bu nedenle farklı sürelerdeki projeleri yalnız toplam ROI ile karşılaştırmak kısa vadeli yatırımı haksız biçimde geride gösterebilir. Finansman, bakım, vergi ve işletme sermayesi eklenince net kazanç azalacağı için maliyet kalemlerinin tamamı başlangıç tutarına dahil edilmelidir. Yıllıklandırılmış ROI sermaye maliyetinin altındaysa proje nominal olarak kârlı olsa bile ekonomik değer üretmeyebilir.
Hesaplama net kazancı toplam yatırım maliyetine bölerek getiri oranını üretir. Örneğin 100.000 TL maliyetli bir projeden 120.000 TL geri dönüş alınırsa brüt fark 20.000 TL, basit ROI yüzde 20 olur. Buradaki temel hata, ROI'nin sadece gelir / ana yatırım gibi hesaplanabileceğini düşünmektir. Elektrik, bakım, vergi, personel, komisyon ve zaman maliyeti eklenirse net kazanç düşebilir. Süre dikkate alınmazsa 1 ayda yüzde 10 getiri ile 3 yılda yüzde 10 getiri aynıymış gibi görünür.
Bu sayfa yaklaşık ROI hesabı verir; kesin analiz için tüm maliyetler, nakit akış tarihleri ve riskler birlikte incelenmelidir. Büyük yatırım kararlarında finansal danışmanlık ve resmi ürün belgeleri önemlidir.
ROI, Yıllıklandırılmış Getiri ve IRR Ne Zaman Ayrışır?
ROI toplam kazancı başlangıç yatırımına böler, fakat paranın ne kadar süre bağlı kaldığını dikkate almaz. 100.000 TL’nin bir yılda 120.000 TL’ye çıkmasıyla beş yılda aynı tutara ulaşması her ikisinde de %20 ROI üretir; ekonomik performansları ise aynı değildir. Süreleri karşılaştırmak için yıllık bileşik getiri [(son değer / ilk değer)^(1/yıl)] − 1 formülüyle hesaplanmalıdır. Ara dönemde ek para yatırma veya çekme varsa basit ROI daha da yanıltıcı olur; nakit akışlarının tarihini dikkate alan iç verim oranı (IRR) daha uygun olabilir. İşletme yatırımında vergi, bakım, personel, finansman faizi ve hurda değeri; gayrimenkulde kira boşluğu ve satış gideri hesaba katılmadan bulunan ROI brüt göstergedir. En yüksek ROI her zaman en iyi seçenek değildir; risk, likidite ve yatırımın ölçeği de aynı tabloda değerlendirilmelidir.
KaynakGenel finansal ROI (yatırım getirisi) ve geri ödeme süresi (payback) yöntemi; resmi bir mevzuat dayanağı yoktur.
İçerik güvenilirliğiBu sayfadaki bilgiler genel kabul görmüş ROI ve geri ödeme süresi hesaplama yöntemine dayanılarak hazırlanmıştır.
Gizli maliyet notuROI hesabı genelde sabit gelir/gider varsayar; gerçek yatırımlarda gelir dalgalanması, bakım, vergi ve fırsat maliyeti gibi kalemler atlanırsa hesaplanan getiri gerçekte ulaşılandan yüksek çıkabilir.
Kullanıcı Deneyimi ve Yaygın Soru
Reddit’in r/Yatirim topluluğunda reel getiri hesaplayan kullanıcılar nominal portföy artışından enflasyon, kur ve vergi etkisinin nasıl ayrılacağını tartışıyor. Bu, ROI sonucunun dönem, para birimi ve bütün maliyetler aynı temelde ele alınmadan yanıltıcı olabileceğini gösterir.
Forum kaynağı: Reddit r/Yatirim topluluğunda
Sık Sorulan Sorular
ROI nasıl hesaplanır?
ROI, yatırımdan elde edilen net kazancın yatırım maliyetine bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur. Sonuç pozitifse yatırım kazanç, negatifse zarar üretmiştir.