Tahvil Hesaplama Aracı

Tahvil Hesaplama Nedir?

Tahvil hesabı, sabit getirili menkul kıymetlerde kupon, fiyat, vade ve getiri ilişkisini anlamak için kullanılır. Tahvil, borçlanma aracı niteliğindedir; yatırımcı düzenli kupon geliri veya vade sonunda anapara tahsilatı bekler. Türkiye’de tahvil getirileri faiz, enflasyon, ihraççı riski ve piyasa fiyatı ile birlikte değerlendirilir.

Örnek Senaryo

Widget’taki “Devlet Tahvili” seçeneğinde nominal değer 1.000 TL, yıllık kupon %20, vade 2 yıl ve piyasa fiyatı 900 TL olsun. Yıllık kupon 1.000 × %20 = 200 TL’dir. Cari getiri 200 ÷ 900 × 100 = %22,22 olur. Basit yaklaşık vadeye kadar getiri [(200 + (1.000 − 900) ÷ 2) ÷ ((1.000 + 900) ÷ 2)] × 100 = %26,32’dir. Bu bir örnek senaryodur; kesin YTM nakit akışlarının bugünkü değerini eşitleyen oranla bulunur.

Sonuç Nasıl Yorumlanır?

Kupon oranı yalnız nominal değere göre ödenen faizi gösterir; tahvili hangi fiyattan aldığınız gerçek getiriyi belirler. Nominal değerin altında alınan tahvilde kupona ek olarak vade sonu fiyat kazancı, üzerinde alınanda ise fiyat kaybı oluşur. Vadeye kadar getiri piyasa faizleriyle karşılaştırılmalıdır; faizler yükselirse eldeki tahvilin piyasa fiyatı düşebilir. Vadesinden önce satma ihtimali olan yatırımcı için ihraççı riski kadar likidite ve fiyat oynaklığı da önemlidir.

Yatırım topluluklarında kupon faizi, piyasa fiyatı, kirli-temiz fiyat ve efektif getiri ayrımının sonuca doğrudan etki ettiği hâlde çoğu zaman atlandığı görülüyor; yıllık kuponun 6 ayda bir ödemeye bölünmesi ve fiyat değişiminin toplam getiriyi etkilediği tartışılıyor. Sahadaki sorularda en sık görülen hata, tahvil getirisinin sadece kupon oranından ibaret olduğunu sanmasıdır.

Bu hesaplayıcı yatırım tavsiyesi değildir; yaklaşık sabit getirili menkul kıymet analizi sunar. Kesin karar için ihraççı riski, vergi, likidite, piyasa fiyatı ve uzman değerlendirmesi gerekir.

Kupon Tarihi, Temiz Fiyat ve Kirli Fiyat Ayrımı

Tahvil alımında ekranda görülen piyasa fiyatı her zaman ödenecek toplam tutar değildir. Kupon döneminin ortasında işlem yapılırsa satıcı, son kupon tarihinden satış tarihine kadar birikmiş faizi de hak eder. Birikmiş faiz hariç kotasyon “temiz fiyat”, bu faiz eklenmiş gerçek ödeme ise “kirli fiyat” olarak adlandırılır. Cari getiri yalnız yıllık kuponu piyasa fiyatına böler; anaparanın vade sonunda nominal değere dönmesini ve kuponların yeniden yatırımını kapsamaz. Vadeye kadar getiri bu nakit akışlarını tek oranda birleştirir, ancak yatırımcının tahvili vadeye kadar tuttuğunu ve ödemelerin zamanında yapıldığını varsayar. Faiz oranı yükseldiğinde özellikle uzun vadeli ve düşük kuponlu tahvillerin fiyatı daha fazla dalgalanır. Bu nedenle aynı kupon oranına sahip iki tahvil, kalan vade ve alış fiyatı farklıysa aynı risk ve getiriyi sunmaz.