Kâr Marjı Hesaplama Aracı

Kâr Marjı Hesaplama Nedir?

Kâr Marjı Özeti

Genel oran ve yüzde dönüşümlerini yapmak için Yüzde Hesaplama kullanılabilir. Hizmet fiyatlandırmasında hedef kâr payını belirlemek için Freelance Ücret Hesaplama sayfası incelenebilir.

800 TL maliyetli bir ürün KDV hariç 1.000 TL’ye satıldığında brüt kâr 200 TL’dir. Kâr marjı satış fiyatı üzerinden %20, maliyet üzerinden kâr oranı ise %25’tir. %20 marj ile %20 maliyet üstü kâr aynı sonucu vermez. Satış faturası %20 KDV ile 1.200 TL olsa bile marj hesabındaki satış geliri 1.000 TL’dir.

Kâr marjı hesaplama, satış fiyatının ne kadarının brüt kâr olduğunu gösterir. Brüt kâr, KDV hariç satış fiyatından ürünün doğrudan maliyeti çıkarılarak bulunur.

Kâr marjı veya margin, kârın satış fiyatına oranıdır. Maliyet üzerinden kâr oranı veya markup ise kârın maliyete oranıdır. Paydaları farklı olduğu için aynı işlemde iki oran birbirinden farklı çıkar.

Araç maliyet ve KDV hariç satış fiyatını kullanarak brüt kârı, satış üzerinden marjı ve maliyet üzerinden kâr oranını hesaplar.

Örnek Hesap

Maliyet 800 TL, KDV hariç satış fiyatı 1.000 TL olsun.

Brüt kâr:

1.000 − 800 = 200 TL

Kâr marjı:

200 ÷ 1.000 × 100 = %20

Maliyet üzerinden kâr oranı:

200 ÷ 800 × 100 = %25

Satış %20 KDV’ye tabi ise:

1.000 × %20 = 200 TL KDV

Fatura toplamı:

1.000 + 200 = 1.200 TL

KDV dahil 1.200 TL’nin tamamı satış geliri olarak kullanılmaz. Kâr hesabında KDV hariç 1.000 TL esas alınır.

Sonuç Nasıl Yorumlanır?

%20 kâr marjı, satış fiyatının %20’sinin brüt kâr olduğu anlamına gelir. Aynı işlemde maliyet üzerine %25 eklenmiştir.

Maliyete %20 eklenirse satış fiyatı:

800 × 1,20 = 960 TL

Bu durumda kâr 160 TL, marj ise:

160 ÷ 960 × 100 = %16,67

Bu nedenle “%20 kâr koydum, marjım %20” ifadesi çoğu durumda yanlıştır.

En Sık Yapılan Hata

R10’daki fiyatlandırma ve kâr marjı tartışmalarında satıcıların maliyet üzerine ekledikleri yüzdeyi doğrudan satış marjı olarak adlandırdığı görülür. Karışıklık, hesapların birinde maliyetin, diğerinde satış fiyatının payda olması nedeniyle oluşur.

New York Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Aswath Damodaran, şirket kârlılığı analizlerinde marjların satış geliri üzerinden ölçüldüğünü açıklar. Maliyet üzerine ekleme oranı fiyatlama kararında yararlı olsa da finansal tablolardaki brüt veya faaliyet marjıyla aynı ölçü değildir.

Formül ve Değişkenler

Brüt kâr:

K = S − M

Kâr marjı:

Marj = K ÷ S × 100

Maliyet üzerinden kâr oranı:

Markup = K ÷ M × 100

Hedef marjdan satış fiyatı:

S = M ÷ (1 − hedef marj)

Hedef markup’tan satış fiyatı:

S = M × (1 + markup)

Formülde M maliyeti, S KDV hariç satış fiyatını ve K brüt kârı ifade eder.

Neyi Gösterir, Neyi Göstermez?

Hesaplayıcı, ürün maliyeti ile KDV hariç satış bedeli arasındaki brüt farkı ve iki farklı yüzde ölçüsünü verir.

Sabit giderler ve faaliyet giderleri girilmediğinde sonuç net kâra çevrilemez. Kira, personel, finansman, pazarlama ve iadeler brüt ürün marjından sonra düşülür.

Stok kaybı, iskonto, komisyon ve vade farkı da maliyete veya net satışa eklenmediği sürece gerçek işletme marjında görünmez.

Gizli Maliyet Notu

KDV dahil satış tutarını gelir gibi kullanmak marjı şişirir. Örnekte 1.200 TL fatura toplamından 800 TL maliyet çıkarıldığında 400 TL kâr varmış gibi görünür; bunun 200 TL’si hesaplanan KDV’dir.

Ödeme komisyonları, kargo, paketleme ve satış sonrası iade maliyetleri ürün maliyetine dahil edilmezse brüt kâr yüksek görünür. Vadeli satışta tahsilatın gecikmesi finansman maliyeti yaratabilir.

Vergi matrahı da tek ürün marjından oluşmaz; dönem giderleri, diğer gelirler ve vergi mevzuatındaki kabul edilmeyen giderler ayrıca hesaplanır.

Fiyatlama Senaryosuna Göre Örnek Maliyet

Maliyet 800 TL’dir:

KDV hariç satış Brüt kâr Kâr marjı Markup Yorum 960 TL 160 TL %16,67 %20,00 Maliyete %20 ekleme 1.000 TL 200 TL %20,00 %25,00 Ana örnek 1.200 TL 400 TL %33,33 %50,00 Yüksek ekleme, farklı marj

Kaynak ve Dayanak

Kâr marjı finansal analiz ve yönetim muhasebesi formülüdür. Stok maliyetlerinin belirlenmesinde Türkiye Muhasebe Standardı 2 ve Vergi Usul Kanunu’nun değerleme hükümleri önem taşır.

KDV Kanunu açısından tahsil edilen KDV satış hasılatından ayrı izlenir. Bu nedenle marj hesabında KDV hariç net satış kullanılır.

Sık Sorulan Sorular

Kâr marjı ile markup aynı mıdır?

Hayır. Marj kârı satış fiyatına, markup ise maliyete böler.

Maliyete %25 eklemek kaç marj verir?

Satış fiyatı maliyetin 1,25 katı olur ve marj %20 çıkar.

KDV kâr hesabına dahil edilir mi?

Genellikle hayır. Marj hesabında KDV hariç net satış kullanılır.

Hedef %30 marj için satış fiyatı nasıl bulunur?

Maliyet 1 − 0,30, yani 0,70’e bölünür.

Brüt kâr ile net kâr arasındaki fark nedir?

Brüt kâr doğrudan ürün maliyetinden sonraki farktır; net kârda faaliyet, finansman ve vergi giderleri de düşülür.